ورود خودروسازان خصوصی به کنسرسیوم های خرید سهام دولت



به گزارش « اخبار خودرو »، واگذاری باقی مانده سهام دولت به بخش خصوصی و واگذاری سهام خودروسازان (داخلی) و درون گروهی موضوعی است که در سال های اخیر مطرح شده است. تقریبا هیچ دولتی به وعده خصوصی سازی کامل و عدم مداخله در صنعت خودرو عمل نکرده است. دولت فعلی از ابتدا تاریخ واگذاری کامل را مشخص کرده است اما هنوز خبری از واگذاری نیست. تعیین سهم درون گروهی خودروسازان نیز به چالش بزرگتری تبدیل شده است. قطعه سازان مشتریان اصلی سهام خودروسازان هستند و هستند. در همین راستا طی سال های گذشته پیشنهاد تشکیل کنسرسیومی برای خرید سهام خودروسازان و در اختیار گرفتن مدیریت این دو خودروساز مطرح شده که تاکنون پاسخی داده نشده است. با این حال، قبل از هر گونه واگذاری، مسائل ساختاری مانند قیمت گذاری دستوری باید حل شود. در خصوص خرید و واگذاری سهام خودروسازان و بحث اینکه آیا بخش خصوصی آمادگی مدیریت دو خودروساز را دارد یا خیر. با اصغر خسروشاهی نایب رئیس انجمن صنفی قطعه سازان کشور به گفت وگو نشستیم. بحث واگذاری سهام خودروسازان از سال گذشته بسیار پررنگ بوده و از برنامه های وزارت حراست است. در آذرماه نیز در سه جلسه با حضور وزیر اقتصاد این موضوع مطرح شد. البته قرار بود اینطور باشد. خروجی این جلسات تعیین چشم انداز پنج ساله منافع بخش خصوصی با انتشار رسمی سند تنظیمی واگذاری خودروسازان خواهد بود که هنوز مشخص نیست. چرا سهام این دو خودروساز و مدیریت آنها واگذار نشده است؟ در خصوص سهام خودروسازان، دولت ها در چند سال گذشته قصد واگذاری آن را داشته اند، اما واقعیت این است که هیچکس نمی داند چرا این اتفاق نیفتاد. در دولت قبل قرار بود سهم سازمان گسترش و سهام درون گروهی خودروسازان واگذار شود که این کار انجام نشد. این دولت هم از ابتدا قول واگذاری سهام را داده بود که هنوز انجام نشده است. معمولاً بروکراسی اداری یا عدم شجاعت در تصمیم گیری برای واگذاری سهام دلیل این امر است، واقعیت این است که در دولت فردی برای تصمیم گیری و واگذاری سهام خودروسازان به بخش خصوصی وجود ندارد. هنوز چنین اراده ای وجود ندارد و به همین دلیل واگذاری سهام به چرخه بوروکراسی کشیده شده است و گفته اند فعلاً مذاکرات برای جایگزینی بخشی از سهام دولت در کارخانه های خودروسازی انجام شده است. قرار داده شده به عنوان وثیقه، انجام شده است. بسیاری از کارشناسان و فعالان اقتصادی حتی پس از واگذاری سهام دولت، نگران تداوم دخالت دولت در صنعت خودرو هستند. وضعیت تاکنون چگونه بوده است و واگذاری سهام از چه راهی باید طی شود؟ دولت در این دو شرکت سهم بسیار کمی دارد اما می بینیم که در انتخاب هیات مدیره و بسیاری موارد دیگر دخالت می کند و تصمیم می گیرد. مهمتر از واگذاری سهم کمی از دولت، انتقال مدیریت به بخش خصوصی مهم است. احساس ما این است که هنوز اراده ای در دولت برای واگذاری مدیریت به بخش خصوصی وجود ندارد. دو خودروساز کشور در این سال ها همیشه زیان ده بوده اند اما شاهدیم که دولت ها اهتمام ویژه ای به آن دارند. دلیل این گرایش به صنعت خودرو در مقایسه با سایر صنایعی که اتفاقاً سودآوری بالایی دارند چیست؟ دلایل مختلفی می توان برای این علاقه ذکر کرد. این دو شرکت شرکت های بزرگی هستند و بیش از 100 هزار پرسنل دارند. بنابراین، از نظر امنیتی، مدیریت چنین مجموعه های بزرگی برای دولت ها مهم است. دیگر اینکه این مجموعه ها به نوعی اهرم قدرت برای وزارتخانه و دستگاه های دولتی هستند. بنابراین آنها علاقه مند به مداخله در مدیریت این دو شرکت هستند و از مدیریت و دخالت در این شرکت ها بدشان نمی آید. شاید چون از وظایف خود آگاه نیستند، دوست دارند در اجرا دخالت کنند. خودروسازان نیز شرکت های خوبی برای مشارکت در اجرا هستند. به عنوان مثال، امکان دخالت و اعمال قدرت در انتخاب هیات مدیره، انتخاب محصول، فروش و جذب نیرو وجود دارد. این در حالی است که وزارت امنیت و سایر وزارتخانه ها و نهادها متولی سیاست گذاری هستند و نباید در اجرای کار دخالت داشته باشند. اما می بینیم که علاقه به اجرای کار باعث تداخل در مدیریت کارخانه های خودروسازی شده است. در کشور ما یک سری مسائل کنار گذاشته شده و بحث سیاست گذاری، برنامه ریزی بلندمدت و ایجاد زمینه های حمایتی برای تولید و کسب و کار مغفول مانده است. بنابراین ساده ترین اقدام مداخله در کار اجراست. خودروسازی نیز جایی است که آنها می توانند دخالت کنند. با توجه به اینکه هنوز مشکلات ساختاری پیش روی خودروسازان وجود دارد، آیا بخش خصوصی آمادگی دارد مدیریت این دو خودروساز را بر عهده بگیرد؟ اینکه آیا بخش خصوصی آماده است تا مدیریت این دو شرکت خودروسازی را به عهده بگیرد، موضوع بسیار مهمی است. زیرا همانطور که گفته شد این دو شرکت بسیار بزرگ و مهم هستند. تقریبا بیش از 90 درصد بازار خودروی کشور در دست این دو شرکت است. در این شرایط واگذاری این دو خودروساز به شخص یا شرکت خاصی به صلاح کشور نیست. چون انحصار ایجاد می کند. بهترین روشی که از گذشته بر آن تاکید داشته ایم ایجاد کنسرسیومی متشکل از قطعه سازان و خودروسازان است. یعنی واگذاری به افرادی که در این زمینه تخصص دارند و از نظر مدیریتی و فنی می توانند این دو شرکت را مدیریت کنند. ضمناً در اختیار شرکت خاصی قرار نمی گیرد و منافع ملی حفظ می شود. دولت چه نقشی در به عهده گرفتن مدیریت دولت توسط چنین کنسرسیومی می تواند داشته باشد؟ به نظر من دولت باید تشویق به ایجاد کنسرسیوم قطعه سازان و خودروسازان کند. این کنسرسیوم برای دستیابی به اهدافی که در نظر دارد مانند عدم ایجاد انحصار و ایجاد توسعه در صنعت خودروسازی باید سهام خودروسازان را خریداری کند. مدیریت این شرکت ها باید مدیریتی متخصص و ماهر باشد تا مشکلاتی که در واگذاری های قبلی دیده می شود پیش نیاید. افرادی که شرکت های قبلی را تحویل گرفتند، دانش و مدیریت آن مجموعه را نداشتند و همین امر باعث از بین رفتن شرکت ها شد. در حال حاضر تعدادی قطعه ساز در کشور ما هستند که رشد کرده و توانمند شده اند و می توانند مدیریت خودروسازان را بر عهده بگیرند. پیش از این بحث تشکیل کنسرسیومی متشکل از این قطعه سازان مطرح و اعضای آن تقریبا مشخص شده بودند. اما یک سری شرکت های کوچک خودروسازی هم هستند که توانایی مدیریت در صنعت خودرو را دارند. بنابراین نتیجه نظرات این است که ترکیبی از قطعه سازان و خودروسازان خصوصی می توانند نه تنها در قالب یک کنسرسیوم، بلکه با تشکیل چندین کنسرسیوم، صنعت خودرو را مدیریت و توسعه دهند. در غیر این صورت شخص یا شرکتی از نظر سرمایه توانایی خرید سهام خودروسازان را ندارد. ضمن اینکه خوب نیست چنین اتفاقی بیفتد. همچنین واگذاری این دو خودروساز به شرکت ها و سازمان های دولتی که در صنعت خودرو تخصص ندارند توصیه نمی شود. بنابراین اگر سهام خودروسازان در دست سازمان گسترش باقی بماند، بسیار بهتر از واگذاری به سازمان هایی است که عمدتاً دارای حاکمیت و از نظر تخصصی بی تجربه هستند. بر این اساس آیا باید به مجموعه ای از اشخاص حقیقی و حقوقی که هم تخصص مدیریت این شرکت ها و هم منافع صنعت خودرو را دارند واگذار شود تا سرپا بماند و توسعه یابد؟ دقیقا. این شرکت ها باید توسعه پیدا کنند. دلیل این واگذاری رشد و توسعه صنعت خودرو است. قرار نیست کارخانه های خودروسازی تحویل داده شوند و بعد تعطیل شوند. مشکلی که در واگذاری ها وجود دارد این است که بحث دولت قیمت است. به نظر من این یک اشتباه بزرگ است. من نمی گویم قیمت مهم نیست، اما نباید اولویت اول باشد. هر کسی که می خواهد این مجموعه ها را داشته باشد باید برنامه ای برای اصلاح، بهبود، ارتقا و توسعه داشته باشد. این باید اولویت اول باشد. اما واگذاری سهام با قیمت بالاتر به فردی که تخصص لازم را ندارد پس از مدتی باعث سقوط شرکت می شود. این موضوع بزرگترین آسیب به دولت، کشور و منافع ملی است. واگذاری باید به شرکت هایی باشد که در زمینه خودرو تخصص دارند. زیرا این صنعت پیچیده است و بدون داشتن تخصص و دانش لازم قابل مدیریت نیست.


اخبار خودرو

دیدگاهتان را بنویسید