شورش در ایران؛ بحران خودساخته آمریکا برای توقف مذاکرات



18 مه 1997 زمانی که آمریکا رسما از برجام خارج شد. برجام که 20 ماه طول کشید تا کشورهای 1+5 به آن برسند، اکنون به صورت یکجانبه از سوی آمریکا کنار گذاشته شد و تمامی تحریم های آمریکا علیه کشورمان دوباره فعال شد. در این بین سه کشور اروپایی فقط ابراز تاسف کردند. در آغاز سال 2021، جو بایدن، رئیس جمهور جدید آمریکا با شعار بازگشت به برجام، روی کار آمد. سرانجام در 27 فروردین 1400 مذاکرات برای احیای برجام با حضور نمایندگان کشورمان، اتحادیه اروپا و کشورهای 1+4 شامل روسیه، چین، آلمان، فرانسه و انگلیس و حضور غیرمستقیم برجام آغاز شد. نمایندگان آمریکا؛ بود. ماجرای رویکرد دوگانه «آمریکایی» به موضوعی که بارها مورد اعتراض مسئولان کشورمان قرار گرفت. به عنوان مثال حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان در این خصوص گفته است که «آمریکایی ها رویکردی دوگانه دارند و از یک سو در پشت صحنه برای رسیدن به توافقی عجولانه هستند و از سوی دیگر. آنها در مورد چیزهای دیگری در رسانه ها صحبت می کنند.” امیر عبداللهیان همچنین تاکید کرد: اجازه نمی‌دهیم با برخی پیام‌ها در ایران به آشوب و اغتشاش دامن بزنند و در عین حال خواستار مذاکره با ایران شوند، آمریکایی‌ها در تبادل پیام‌ها حتی عجله دارند که هر چه زودتر به توافق برسند. این رفتار دوگانه آمریکا تازگی ندارد، اما تاریخ استفاده از این سیاست ها گذشته است، کلید واژه ای که وزیر امور خارجه درباره ناآرامی های اخیر در کشورمان به آن اشاره کرد، اساساً همان پروژه ای است که به نظر می رسد آمریکا بیش از آن روی آن حساب باز کرده است. مذاکرات این روزها موضوعی که خودشان هم به آن اذعان داشتند؛ مثلا همین چند روز پیش بود که سران فرانسه و آمریکا بار دیگر در این بیانیه از ناآرامی های ایران حمایت کردند.در مورد برنامه هسته ای ایران، جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا و فرانسه امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور آمریکا مدعی شد که مصمم هستند از دستیابی ایران به آنچه «سلاح هسته‌ای» نامیده می‌شود، جلوگیری کنند. سایر شرکای بین‌المللی برای مقابله با تشدید برنامه هسته‌ای ایران، همکاری ناکافی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده آن در خاورمیانه و مهم‌تر از همه، انتقال موشک‌ها و پهپادها به طرف‌های مختلف از جمله کشورهای غیردولتی. هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه سابق آمریکا نیز روز جمعه گفت که تا زمانی که “مردم ایران ایستاده اند” واشنگتن نباید نشان دهد که “به دنبال توافق است”. سردرگمی ایالات متحده در برابر یک قدرت، موضوع این رویکرد دوگانه بود. حنیف غفاری کارشناس مسائل بین الملل در این باره گفته است: قبل از این اغتشاشات اخیر، سیاست خارجی آمریکا و به ویژه دولت بایدن در قبال ایران از نوعی سردرگمی تاکتیکی سرچشمه می گرفت. یعنی حتی در مذاکرات برجام و مذاکرات برای احیای توافق هسته ای نیز شاهد این سردرگمی بودیم و حتی خود حزب دمکرات آمریکا که در راس معادلات سیاسی این کشور قرار داشت، اعضایش درک واحدی از این موضوع نداشتند. روبروی ایران برخی از این افراد معتقد بودند که راهبرد فشار حداکثری علیه ایران حتی قابلیت تبدیل شدن به یک فشار هوشمندانه را ندارد و مجبورند واقعیت یک ایران قدرتمند را در برخی ابعاد بپذیرند. وی ادامه داد: در همان زمان برخی دیگر از اعضایی که نام دموکرات را یدک می کشیدند عملاً همان رویکرد دولت ترامپ را علیه کشورمان دنبال می کردند. این تضادها وجود داشت تا اینکه به آشفتگی هایی رسیدیم که خود غرب سازنده آن بود. قطعاً در نگاه اول، مقامات آمریکایی می خواستند از ناآرامی ها به عنوان عاملی تسریع کننده برای تحقق استراتژی مهار حداکثری ایران استفاده کنند. یعنی خود مقامات آمریکایی به خوبی می دانستند که تغییر نظام ایران امکان پذیر نیست و همچنان به این واقعیت واقفند و در محاسبات پنهان در اتاق فکر خود به قدرت ذاتی و اکتسابی جمهوری اسلامی ایران واقفند. امتیاز گیری در جریان اغتشاشات غفاری همچنین درباره قصد آمریکا برای حمایت از اغتشاشات اظهار داشت: قصدشان این بود که از ظرفیت اغتشاشات برای کسب امتیاز از ایران در مذاکرات مختلف استفاده کنند و اخیراً در صحبت های رهبری عنوان شد که چگونه پیگیر این اغتشاشات هستند. ایجاد برجام راه‌های مختلفی برای رسیدن به این نقطه وجود داشت، اما اصرار جمهوری اسلامی ایران بر استراتژی‌های خود که برخاسته از انقلاب اسلامی ایران بود، در نهایت باعث شد تا طرف غربی متوجه شود که نمی‌تواند در این زمینه با کشورمان بازی هماهنگی انجام دهد. یا این کارشناس مسائل بین الملل تصریح کرد: در عرصه پنهان و آشکار شاهد عمیق شدن شکاف ها بین مقامات آمریکایی نسبت به ایران هستیم و همان شکافی که در مذاکرات وین بین مقامات وین ایجاد شد، در خصوص آن نیز ایجاد شده است. تحولات داخلی ایران به این معنا که برخی از آنها معتقدند ادامه این بازی به طور تصاعدی هزینه های بیشتری را برای واشنگتن به همراه خواهد داشت و برخی از آنها همچنان همان روش پرخطری را دنبال می کنند که در نهایت مشکل آنها خواهد بود، در هر صورت آمریکا و به طور کلی، غرب از سردرگمی استراتژیک نسبت به ایران رنج می برد و راه حل این مشکل پذیرش واقعیت کنونی بر اساس قدرت جمهوری اسلامی ایران و وقف خود به این واقعیت هاست، در غیر این صورت از هر جدولی که غرب باشد عبور خواهد کرد. می خواهد. چه در موضوع تحریم باشد و چه ناآرامی و جنگ نرم و غیره، در نهایت فقط عامل زمان را به ضرر خود غرب به گردش در می آورد. وی همچنین درباره نقشی که ایران باید در این زمینه ایفا کند، گفت: ما رویکرد هوشمندانه ای برای انجام بازی رقیب داریم، یعنی باید هر تغییری در استراتژی آمریکا را به درستی و در زمان خودش رصد کنیم و بدانیم اگر آمریکا اخم کرد تحت کدام استراتژی قرار گرفت. یک نقطه یا آن نقطه است؛ اگر گاهی اوقات لبخند می زند، تحت کدام استراتژی است؟ بنابراین ما در اینجا نمی‌توانیم موضوع را نقطه به نقطه بررسی کنیم، بلکه باید نگاهی سیستماتیک داشته باشیم تا اتفاقات قبلی و بعدی را در رابطه با استراتژی آمریکا در نظر بگیریم. غفاری خاطرنشان کرد: در مذاکره با آمریکا باید بر قوانین و خطوط قرمز خودمان بیشتر پافشاری کنیم و فراموش نکنیم که آمریکا تنها در صورت مواجهه با سد قوی ما مجبور به امتیاز دادن در مذاکرات خواهد شد. ما در اینجا در یک تجربه هستیم. که ما در سال های گذشته داشته ایم و تجربه ای که از خود واشنگتن در نظام بین الملل به دست آمده این است که اتفاقاً در سرزمینی که قرار است فقط از دیپلماسی محض و آرمان گرایی صحبت شود، عملاً هیچ محصولی نمی توان برداشت کرد و حتی اگر یک امتیاز به دست آمد می توانند آن را شکست دهند. بنابراین ما به گارد بسته خود نیاز داریم و همچنان به خطوط قرمز و تثبیت این خطوط نیاز داریم، چه خطوط قرمزی که در بحث موشکی داریم، چه منطقه ای و چه در حوزه مقاومت و قطعاً وقتی این مولفه ها را کنار هم می گذاریم. قدرت امتیاز دهی ما از دشمنان بالاتر خواهد رفت. و در پایان باید گفت که نباید فراموش کرد که آمریکا همان کشوری است که رئیس جمهورش سال ها پیش درباره ایران گفته بود که اگر بتوانم پیچ های هسته ای آن را از کار می اندازم، اما او به خوبی می دانست که هرگز نمی تواند. به…


اخبار وب گردی

دیدگاهتان را بنویسید